توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٨٧ - وقوع مجاز در قرآن

كودكان به آستانه پيرى مى‌رسند.

و پس از [ اخرجت الارض اثقالها ] مى‌گويد:

يعنى زمين آنچه را كه در آن است از دفائن و خزائن خارج كند پس در اين آيه اخراج بمكان آن نسبت داده شده در حالى‌كه در حقيقت و واقع فعل حقتعالى مى‌باشد.

شرح فارسى:

توضيح‌

وقوع مجاز در قرآن‌

در قرآن شريف استعمال مجاز عقلى بطور شيوع وارد شده است از جمله امثله‌اى است كه مصنف بآن اشاره نموده بشرح ذيل:

١- و اذا تليت عليهم آياته زادتهم ايمانا: سوره (انفال) آيه (٢)، مجاز در اين آيه از باب اسناد فعل (زادت) بسبب تلاوت آيات مى‌باشد چه آنكه زياد كردن ايمان در حقيقت فعل حقتعالى است و تلاوت آيات سبب آن مى‌باشد.

٢- يذبّح ابنائهم‌ : سوره قصص (٤)، كه در اين آيه كشتار كه فعل لشگريان فرعون بود به فرعون نسبت داده شده و مصحّح اين نسبت آنست كه وى سبب و آمر بوده.

٣- ينزع عنهما لباسهما : سوره (اعراف) آيه (٢٧) در اين آيه شريفه بيرون آوردن لباس از بدن حضرت آدم على نبيّنا و آله عليه و عليهم السلام به شيطان نسبت داده شده و حال آنكه در حقيقت فعل او نبوده و فعل خدا بوده است ولى مجوّز اين اسناد آن است كه‌